काठमाडौं । आफ्ना बारेमा सञ्चार माध्यमहरूमा विभिन्न प्रश्न उठ्न थालेपछि गृह मन्त्री सुदन गुरूङले २०८३ वैशाख ७ गते दिउँसो सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक स्पष्टीकरण दिएका छन्। पछिल्ला दिनमा आफ्नो नाम जोडेर विभिन्न चर्चा र आरोपहरू उठेपछि उनले विषयलाई “सरल भाषामा स्पष्ट पार्न” आवश्यक ठानेको बताएका छन्।
गुरूङले “२५ लाखको सेयर लुकाइएको” भन्ने आरोप अस्वीकार गर्दै आफूले धितोपत्र बजारमा कारोबार हुने सेयरअन्तर्गत २ करोडभन्दा बढी लगानी सम्पत्ति विवरणमै स्पष्ट उल्लेख गरेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्स र लिबर्टी माइक्रोमा रहेको लगानी पनि सोही समूहभित्र समेटिएको हो। त्यसलाई लुकाउने विषय नभई वर्गीकरणको विषयका रूपमा बुझ्नुपर्ने उनको तर्क छ।
उनले खुला रूपमा २ करोडभन्दा बढी सम्पत्ति विवरण देखाउने व्यक्तिलाई ‘सेयर लुकाएको’ भन्नु तर्कसंगत नहुने जिकिर गरेका छन्। “लुकाउने मान्छेले खुला रूपमा सम्पत्ति देखाउँदैन,” भन्ने उनको भनाइ छ।
मन्त्री गुरूङले मन्त्री हुनुअघि सेयर खरिद गरिएको विषयलाई पनि अस्वाभाविक रूपमा प्रस्तुत गरिएको संकेत गरेका छन्। उनले सेयरमा लगानी गर्नु अपराध नभएको उल्लेख गर्दै सम्पूर्ण कारोबार बैंकिङ च्यानलमार्फत भएको दाबी गरेका छन्। बैंकमार्फत गएको रकमको कहिले, कहाँ, कसलाई र कति गयो भन्ने सम्पूर्ण अभिलेख रहने भएकाले यस्तो रकम लुकाउने सम्भावना नरहेको उनको भनाइ छ।
लगानीको स्रोतबारे उठाइएको प्रश्नमा उनले आफूले लगानी गरेको रकम कर्जा मार्फत जुटाएको बताएका छन्। उनका अनुसार २०८०/०५/२९ गतेको लिखित तमसुकका आधारमा ऋण लिइएको थियो, जुन अभिलेखमै रहेको छ। उक्त रकम बैंकिङ च्यानलमार्फत आएको र सोही रकम लगानीमा प्रयोग गरिएको दाबी गर्दै उनले पैसाको स्रोत अनुमानको नभई कागज र बैंक रेकर्डले प्रमाणित गर्ने विषय भएको बताएका छन्।
“विवादित व्यक्तिसँग साझेदारी” गरिएको भन्ने आरोपबारे पनि उनले प्रतिवाद गरेका छन्। एउटै कम्पनीमा सयौँ वा हजारौँ सेयरधनी रहने भएकाले सेयर किन्नु भनेको सबै व्यक्तिसँग व्यक्तिगत साझेदारी गर्नु होइन भन्ने उनको जिकिर छ।
यदि त्यही आधार मान्ने हो भने सोही कम्पनीमा लगानी गर्ने सबैलाई एउटै रूपमा दोषी ठहर गर्नुपर्ने अवस्था आउने भन्दै उनले त्यसलाई न्यायोचित मान्न नसकिने बताएका छन्। उनले त्यही कम्पनीमा मिडिया हाउसदेखि बैंकसम्मका लगानी रहेको उल्लेख गर्दै ‘चयन गरेर आरोप लगाइएको’ संकेत गरेका छन्।
गुरूङले आफूविरुद्ध उठाइएको ‘कन्फ्लिक्ट अफ इन्टरेस्ट’ सम्बन्धी आरोपमा पनि आफ्नो धारणा राखेका छन्। यस विषयमा छानबिन गर्ने निकाय गृह मन्त्रालय नभई अर्थ मन्त्रालयअन्तर्गतको सम्पत्ति शुद्धीकरण विभाग रहेको बताउँदै उनले प्रक्रिया सोही निकायले अघि बढाइरहेको दाबी गरेका छन्। यदि आफूले कुनै हस्तक्षेप गरेको भए छानबिन प्रक्रिया नै अगाडि नबढ्ने उनको तर्क छ। उनका अनुसार “प्रक्रिया चलिरहेको छ, प्रभाव होइन” भन्ने तथ्यले नै धेरै कुरा स्पष्ट पार्छ।
लगानी गर्दा सम्बन्धित व्यक्तिको पृष्ठभूमि किन नजाँचिएको भन्ने प्रश्नमा उनले व्यापारिक लगानीमा भविष्यका सबै अवस्था पहिल्यै थाहा नहुने बताएका छन्। हरेक लगानीमा जोखिम रहने र पछि विकसित भएको घटनालाई अघिल्लो निर्णयको दोषमा रूपान्तरण गर्नु “तथ्य होइन, सुविधा अनुसारको व्याख्या” भएको उनको भनाइ छ।
यसैगरी, सार्वजनिक रूपमा तत्काल प्रतिक्रिया नदिनुको कारण पनि उनले स्पष्ट पारेका छन्। कानूनी रूपमा संवेदनशील विषयमा हतारमा प्रतिक्रिया दिनु उपयुक्त नहुने भन्दै उनले “हल्ला छिटो फैलिन्छ, तर सत्य प्रमाणसहित मात्र आउँछ” भनेका छन्।
गृह मन्त्री गुरूङले पार्टीको नारा र व्यवहारबीच अन्तर देखिएको भन्ने टिप्पणीलाई पनि अस्वीकार गरेका छन्। व्यक्तिगत लगानीलाई बिचौलियासँगको मिलेमतोका रूपमा चित्रण गर्नु उचित नभएको उनको भनाइ छ। लगानी गर्नु र बिचौलियापन गर्नु फरक कुरा भएको उल्लेख गर्दै उनले यसलाई मिसाएर राजनीति गर्न सजिलो भए पनि सत्य त्यति सरल नहुने बताएका छन्।
स्पष्टीकरणको अन्त्यमा उनले आरोप र सत्य एउटै कुरा नभएको उल्लेख गर्दै निर्णय भावनाले होइन, प्रमाणका आधारमा हुनुपर्ने बताएका छन्। साथै, यस विषयमा पार्टीले गर्ने हरेक निर्णय आफूले पूर्ण रूपमा पालना गर्ने र अनुसन्धानमा आवश्यक सहयोग गर्न तयार रहेको बताएका छन्। उनले शहीदहरूको बलिदान र जनजीविका तथा आन्दोलनको मर्मले आफूहरूलाई हल्लामा होइन, प्रमाणमा उभिन सिकाउने पनि उल्लेख गरेका छन्।
गृह मन्त्रीको यो स्पष्टीकरणसँगै अब बहसको केन्द्र आरोपको राजनीतिक तापक्रमभन्दा प्रमाण, सम्पत्ति विवरण, बैंकिङ रेकर्ड र अनुसन्धान प्रक्रियाको विश्वसनीयतामा सर्ने देखिएको छ। अहिलेको मुख्य प्रश्न भनेको-उठाइएका आशंका कागजी प्रमाण र आधिकारिक छानबिनबाट कसरी टुंगिन्छन्-भन्ने नै हो।
