नेपालमा आठौँ संस्करणको नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म महोत्सव 'निफ'को अवसरमा भएको प्यानल छलफलको निरन्तर क्रममा, अन्य सेसनका अतिरिक्त, हालै भएको सेसनमा सञ्चार मन्त्री पृथ्वी सुब्बा गुरूङ र पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री बद्रL पाण्डे र चर्चित अभिनेत्री मनिषासंग फरक फरक विषय र समयमा अन्तरक्रिया भएको छ I
सो अन्तरक्रियामा संचार मन्त्रीले यस किसिमको अन्तराष्ट्रिय फिल्म महोत्सवको आयोजनाले विदेशी प्रबिधि र तकनिकी मात्र होइन अपितु विदेशी लगानीकर्तालाई समेत आकर्षित गर्ने हुँदा आफ्नो मन्त्रालय आउदो बजेट र नीतिमा समेत नेपाली फिल्म क्षेत्रको प्रबर्धन र उत्थानका गर्नका लागि आफू पनि परेको कुरा बताए I
यस वर्षको निफ फिल्म महोत्सवमा ७० देशबाट प्राप्त ६०० भन्दा बढी फिल्ममध्ये ४० देशका ८७ फिल्म छनोट गरिएको भनिएको छ । त्यस्तै, छनौट भएका केही फिल्म विश्व प्रतिष्ठित फिल्म महोत्सवमा छानिएकाहरु पनि रहेका छन् ।
नेपाली सिनेमा, जसलाई “कलिउड” पनि भनिन्छ, विगत केही वर्षयता सबै पक्षमा निरन्तर बढिरहेको छ । यस उद्योगले हरेक वर्ष नेपाल र विदेशमा नेपाली दर्शकको संख्या बढ्दै गएकाले उल्लेख्य संख्यामा चलचित्र निर्माण गर्दै आएको छ । यद्यपि, यो अझै पनि सानो उद्योग हो, र उपलब्ध स्रोतहरू विश्वभरका ठूला चलचित्र उद्योगहरूको तुलनामा अझै पनि सीमित छ सीमित छन्।
अर्को सेसनमा चर्चित अभिनेत्री र भारतको प्रख्यात फिल्मफैर अवार्ड बिजेता तथा हिरामन्डीका लागि उत्कृष्ट अभिनेत्रीको अवार्ड पाउँदा सम्मानित र नम्र भएकी थिईन । सञ्जय लीला भन्सालीद्वारा निर्देशित “हिरामण्डी: द डायमण्ड बजार”, स्वतन्त्रतापूर्व भारतमा प्रेम, शक्ति र क्रान्तिलाई जटिलतापूर्वक अन्वेषण र प्रतिबिम्बित गर्दछ। हिरामण्डी सञ्जय लीला भन्सालीद्वारा निर्देशित एक आठ एपिसोड लामो वेब श्रृंखला हो र केही समय अगाडि नेत्फ्लिक्स मा लन्च भै अत्यधिक सफलता प्राप्त गरेको थियो ।
फेरि भेटौला नेपाल फिल्ममा अभिनय गरेकी उनको यात्रा हिरामण्डी र आउदा अरु कैयौ फिल्म सिने जगतले पाउने अपेक्षा छ I तत्कालीन अवस्थामा नेपालमा “मेघाऊल”को सानो टिभी विज्ञापनदेखि उदाएकी मनिषा कोइरालाले मुम्बईको सिने जगत अर्थात् बलिवुडमा आफ्नो स्थान उच्च राख्न समर्थ भईन I
केही समय अगाडिको संजय लीलाबंशीद्वारा निर्देशित हिरामण्डीमा बेजोड अभिनयबाट चर्चित मनिषा कोइरालासंग फिल्म क्षेत्रको विकाश बारे अन्तरक्रियामा उनले करिब १५-२० बर्ष अगाडि नेपाल पर्यटन बोर्डमै भएको कार्यक्रममा भनेको कुरा नेपालले बलिवुडको हुबहु नक्कल गर्नु हुँदैन भन्दा तत्कालीन अवस्थामा केही आलोचना भएको भए पनि वास्तविकता त्यही रहेको कुरा दोहाेर्याइन् I
नेपालको आफ्नै मौलिकता रहेकोले समेत त्यसो गर्नु जरुरी छैन I विगत केही बर्षमा कुनै पनि क्षेत्रमा र नेपाली चलचित्रमा धेरै प्रगति भएको छ I सिनेमा सिर्जनात्मक क्षेत्र हो र यस्मा विकाश हुनु जरुरी र आफ्नो माटो सुहाउँदो हुनु पर्छ I अहिलेका फिल्म निर्माता, स्क्रिप्ट लेख्ने र यसमा संलग्न सबैले यो कार्य सफलतापूर्वक प्रभावकारी ढंगले गरिरहेका छन् I
निफ-८ जस्तो फिल्म फेस्टिवललाई विदेशी फिल्म बनाउने सिर्जनशील, फिल्म निर्माता बीच अन्तरक्रिया गर्नुपर्छ, नेटवर्किंग पनि गर्नुपर्छ चाहे त्यो हलीवुड वा बलिवुड किन नहोस् I एक्ट लोकल्ली थिंक ग्लोबल्ली भन्ने अनुसार “ग्लोकल”मा फिल्म लैजानु पर्छ I अर्थात् नेपालमा फिल्म बनाएर बिदेशमा समेत बिक्री गर्ने मूल उद्देश्य हुने पर्नेमा उनकाे जोड थियो I
कुनै पनि संस्कृतिको प्रभाब बारे कुरा गर्दै विवाहमा मेहदी लगाउने र गाना र डान्सको चलन विगतमा नेपालमा हुने विवाहमा नहुने र यो बाहिरको प्रबाह हो र यस्लाई सकारात्मक रुपमा लिनु पर्ने र प्रतिस्पर्धी समेत हुनु पर्छ I कुनै पनि कुरामा सम्झौता गर्नु नहुने र सो कुरा संजय लीला भंशालीको हिरा मन्डीमा रहेको आफूले प्रत्यक्ष् अनुभव गरेको र यस्ता क्रियाकलाप र फिल्म निर्माणले “सफ्ट पावर”को समेत काम गर्ने बताइन् I
सिनेमा केवल मनोरंजन मात्र होइन बरु यो सिरियस विषय बस्तु हो किनकि यसले संदेश पनि दिएको हुन्छ I आनन्द लिएर काम गरेमा ५ घण्टा बितेको ५ मिनेट जस्तो लाग्छ I कोविड पछि ‘सुपर हिरो” फिल्मको अवसर र जमाना आएको र सन् १९६० को दसक लई भारतीय फिल्मको स्वर्णयुग भनिन्छ I
सिनेमाले बानी, आफ्नो धरातल केही सिक्ने अवसर दिने र असफलता भन्ने हुँदै हुँदैन किन त्यसले सिक्ने अवसर दिन्छ I सिनेमामा सबैलाई आस्वस्थ हुने अवसर ओटीटी जस्तो प्लेटफर्मले यो अवसर प्रदान गरेको हुन्छ I फिल्मको क्षेत्रमा “बक्स भन्दा बाहिर” (out of box thinking ) अर्थात् नव सिर्जनशीलता बारे सोच्नु पर्ने र सबै उमेर समूहको ब्यक्तिलाई मन पर्ने किसिमको फिल्म निर्माण हुनु पर्छ I
प्रश्नोत्तरको क्रममा मनिषाले आफूले पनि नेपालमा फिल्म सम्बन्धी तालिम दिने स्थान जस्तो भारतको पुना, नयाँ दिल्लीमा स्कुल अफ ड्रामा जस्तै, त्यस्तो संस्था खोल्नु पर्छ भन्ने धारणा रहेको र त्यसको प्रस्ट चित्र चित्रित नभई सकेको र आफूले सक्दो प्रयास गर्ने तर मोडालिटीको बारे प्रस्ट नभएको, महिला शसक्तिकरण बारेमा, समेत प्रकाश पारेकी थिइन् I
प्रतिकृया दिनुहोस