रूपन्देही, २०८२ चैत १३ । भगवान गौतम बुद्धको पवित्र जन्मभूमि लुम्बिनीमा पूर्व राजाको सम्मानमा बौद्ध भिक्षुहरूले सामूहिक रूपमा विशेष पूजा–अर्चना गरेका छन्। शान्ति, सद्भाव र आध्यात्मिक एकताको सन्देश दिन आयोजित उक्त कार्यक्रममा स्वदेशी तथा विदेशी भिक्षुहरूको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो।
शान्तिको केन्द्रमा विशेष अनुष्ठान
लुम्बिनीस्थित मायादेवी मन्दिर परिसर तथा आसपासका विहारहरूमा आयोजित पूजा कार्यक्रममा भिक्षुहरूले शान्ति पाठ, मंत्रोच्चारण तथा दीप प्रज्वलन गरेका थिए। बुद्धको जन्मस्थलमा सम्पन्न उक्त अनुष्ठानलाई विशेष महत्वका साथ हेरिएको छ।
भिक्षुहरूले पूर्व राजाको स्वास्थ्य, दीर्घायु तथा देशमा शान्ति र स्थायित्व कायम होस् भन्ने कामना गर्दै सामूहिक प्रार्थना गरेका थिए। कार्यक्रममा सहभागीहरूले नेपालको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र आध्यात्मिक पहिचान जोगाउन सबै पक्षबीच सहकार्य आवश्यक रहेको धारणा व्यक्त गरे।
धार्मिक-सांस्कृतिक सन्देश
कार्यक्रमका क्रममा भिक्षुहरूले बुद्धका उपदेश-अहिंसा, करुणा र मध्यम मार्ग-लाई स्मरण गर्दै वर्तमान समाजमा ती मूल्यहरूको पुनर्स्थापना आवश्यक रहेको बताए। “लुम्बिनी केवल धार्मिक स्थल मात्र होइन, विश्व शान्तिको प्रतीक हो,” एक भिक्षुले भने, “यहाँबाट जाने सन्देशले सम्पूर्ण मानव समुदायलाई जोड्ने शक्ति राख्छ।”
पर्यटक र श्रद्धालुको उपस्थिति
उक्त अवसरमा लुम्बिनी पुगेका आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूले पनि पूजा कार्यक्रममा सहभागिता जनाएका थिए। उनीहरूले यस्तो धार्मिक गतिविधिले लुम्बिनीको महत्त्व अझ बढाएको प्रतिक्रिया दिएका छन्।
राजनीतिक र सांस्कृतिक सन्दर्भ
पूर्व राजाको सम्मानमा गरिएको यस प्रकारको धार्मिक कार्यक्रमलाई कतिपयले बदलिँदो राजनीतिक सन्दर्भसँग जोडेर पनि हेरेका छन्। पछिल्लो समय देशमा राजसंस्था र सनातन पहिचानबारे भइरहेका बहसबीच लुम्बिनीमा भएको यस्तो गतिविधिले थप चर्चा पाएको छ।
यद्यपि आयोजकहरूले भने कार्यक्रम पूर्ण रूपमा धार्मिक र आध्यात्मिक उद्देश्यले गरिएको स्पष्ट पारेका छन्। “हामीले कुनै राजनीतिक सन्देश दिन खोजेका होइनौं, केवल शान्ति र सद्भावको कामना गरेका हौं,” एक भिक्षुले बताए।
लुम्बिनीको निरन्तर महत्त्व
लुम्बिनी विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत स्थल हो, जहाँ हरेक वर्ष हजारौं श्रद्धालु तथा पर्यटकहरू पुग्ने गर्छन्। यस्ता कार्यक्रमहरूले लुम्बिनीको अन्तर्राष्ट्रिय महत्त्व अझ उजागर गर्नुका साथै नेपालको सांस्कृतिक कूटनीतिमा समेत योगदान पुर्याउने विश्वास गरिएको छ।
