काठमाडौं, चैत १६ गते । नेपाली लोक बाजाको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्ने उद्देश्यसहित एन आई सी एशिया बैंक लिमिटेडले नयाँ वर्ष विक्रम संवत् २०८३ सालको क्यालेन्डर सार्वजनिक गरेको छ। बैंकले यस वर्षको क्यालेन्डरलाई केवल मिति हेर्ने साधन मात्र नभई नेपालको सांस्कृतिक इतिहास, परम्परा र पहिचान झल्काउने दस्तावेजका रूपमा प्रस्तुत गरेको जनाएको छ।
बैंकले नयाँ वर्ष २०८३ को अवसरमा सम्पूर्ण ग्राहक तथा सरोकारवालाहरूमा नयाँ आशा, भरोसा र उत्साह जागृत होस् भन्ने शुभेच्छासहित यो क्यालेन्डर सार्वजनिक गरेको हो। विशेषगरी, लोपोन्मुख तथा परम्परागत नेपाली लोक बाजाहरूलाई केन्द्रमा राख्दै तयार पारिएको यस क्यालेन्डरले सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा योगदान पुर्याउने विश्वास बैंकले लिएको छ।
लोक बाजा संग्रहालयको सहकार्य
क्यालेन्डर निर्माणमा नेपाली लोक बाजा संग्रहालयको समेत सहकार्य रहेको बैंकले जनाएको छ। संग्रहालयसँगको सहकार्यले क्यालेन्डरलाई अझ प्रामाणिक र सांस्कृतिक दृष्टिले समृद्ध बनाएको छ। यस क्यालेन्डरमा नेपालका विभिन्न समुदाय, क्षेत्र र चाडपर्वमा प्रयोग हुने धार्मिक, सांस्कृतिक, सामाजिक तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेका बाजाहरूका तस्बिरहरू समावेश गरिएका छन्। साथै, ती बाजा बजाउने परम्परागत शैलीसमेत दृश्यात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
भित्ते र टेबल दुवै संस्करण
एन आई सी एशिया बैंकले क्यालेन्डरलाई भित्ते (Wall Calendar) र टेबल (Desk Calendar) दुवै स्वरूपमा सार्वजनिक गरेको छ। आधुनिक साजसज्जा र परम्परागत तत्वको संयोजनले क्यालेन्डरलाई आकर्षक र अर्थपूर्ण बनाएको छ।
डिजिटल पहुँच : सबैका लागि सहज
बैंकले प्रविधिलाई प्राथमिकता दिँदै क्यालेन्डरलाई डिजिटल स्वरूपमा पनि उपलब्ध गराएको छ। ग्राहक तथा सरोकारवालाहरूले बैंकको आधिकारिक वेबसाइटमार्फत क्यालेन्डर सजिलै डाउनलोड गर्न सक्ने व्यवस्था गरिएको सहायक प्रमुख कार्यकारी अधिकृत तथा प्रमुख सूचना अधिकारी जयन्द्र रावलले जानकारी दिएका छन्।
सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा सन्देश
नेपालका विविध समुदायमा प्रचलित लोक बाजाहरू केवल मनोरञ्जनका साधन मात्र नभई हाम्रो सांस्कृतिक पहिचानका महत्वपूर्ण प्रतीक हुन्। ती बाजाहरूको प्रयोग घट्दै गएको वर्तमान अवस्थामा यस्ता पहलले संरक्षण, प्रवर्द्धन र पुस्तान्तरणमा टेवा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
पञ्चाङ्ग र बिदा विवरण पनि समावेश
क्यालेन्डरमा नेपाल सरकारद्वारा प्रकाशित राजपत्रअनुसारका सार्वजनिक बिदा, विभिन्न चाडपर्व, दिवस तथा पञ्चाङ्ग तिथिहरू समेत समावेश गरिएको छ। यसले क्यालेन्डरलाई अझ उपयोगी र व्यावहारिक बनाएको छ।
निष्कर्ष
बैंकिङ सेवा मात्र नभई सामाजिक तथा सांस्कृतिक उत्तरदायित्व वहन गर्ने प्रयासस्वरूप एन आई सी एशिया बैंकले प्रस्तुत गरेको यो क्यालेन्डरले परम्परा र आधुनिकताको सुन्दर संयोजन प्रस्तुत गरेको छ। लोक बाजा जोगाउने अभियानमा निजी क्षेत्रको यस्तो सक्रियता दीर्घकालीन रूपमा नेपाली सांस्कृतिक सम्पदाको संरक्षणमा महत्वपूर्ण साबित हुन सक्छ।
