काठमाडौं । राजधानीको सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्न उठाउने गरी काठमाडौंको कालोपुल क्षेत्रमा दिउँसै ७९ लाख ४२ हजार रुपैयाँ बराबरको धनमाल चोरी भएको घटना सार्वजनिक भएको छ। अझ चकित पार्ने कुरा के छ भने चोरी भएको स्थान प्रहरी वृत्त गौशालाको कार्यक्षेत्र नजिकै पर्दछ। यसले उपत्यकाको सुरक्षा व्यवस्थामाथि नयाँ प्रश्न खडा गरेको छ।
प्रहरीका अनुसार काठमाडौं महानगरपालिका–५ कालोपुलमा डेरा गरी बस्ने दाङ घर भएकी ४८ वर्षीया पिमा बुढाथोकीको कोठाबाट सुनचाँदीका विभिन्न गरगहना र नगद चोरी भएको हो। त्यस्तै, सोही क्षेत्रमै बस्ने सुनसरी घर भएकी २६ वर्षीया आस्था थापाको कोठाबाट पनि चाँदीको सिक्री एक थान चोरी भएको बताइएको छ। यी दुवै घटनाबाट कुल करिब ७९ लाख ४२ हजार रुपैयाँ बराबरको धनमाल हराएको प्रहरीको प्रारम्भिक विवरणमा उल्लेख छ।
घटना २०८२ चैत ६ गते शुक्रबार दिउँसो भएको बताइएको छ। सामान्यतया मानिसहरू आवतजावत गरिरहेको, पूर्ण रूपमा सुनसान नभएको समयमै यति ठूलो चोरी हुनु संयोग मात्र नभई सुरक्षा संयन्त्रको कमजोरीको संकेतका रूपमा हेरिन थालेको छ।
राजधानीको संवेदनशील क्षेत्रमा, त्यो पनि प्रहरीको उपस्थिति रहने परिधिभित्रै यति ठूलो परिमाणको चोरी हुनुले गस्ती, निगरानी र सूचनात्मक सुरक्षा प्रणाली कति कमजोर छ भन्ने देखाएको छ।
स्थानीय तहमा अपराध नियन्त्रणका लागि प्रहरीको नियमित सक्रियता, शंकास्पद गतिविधिमाथिको निगरानी र जोखिमयुक्त क्षेत्रको पहिचान अपरिहार्य मानिन्छ। तर कालोपुलजस्तो भीडभाड र रणनीतिक महत्वको क्षेत्रमा दिउँसै यत्रो चोरी हुनु “प्रहरी कहाँ थियो ?” भन्ने स्वाभाविक प्रश्न जन्माउने घटना बनेको छ।
राजधानीबासीले कर तिर्छन्, राज्यले सुरक्षा दिने वाचा गर्छ, तर अपराधी भने प्रहरी नजिकैबाट मालसामान बोकेर फरार हुन सफल हुन्छन् भने त्यो केवल एउटा चोरीको घटना मात्र हुँदैन-त्यो राज्यको उपस्थितिमाथिको अविश्वासको कारण बन्छ।
प्रहरीले चोरीमा संलग्न हाल फरार व्यक्तिको खोजी भइरहेको र घटनाबारे आवश्यक अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ। तर यस्ता प्रायः हरेक घटनापछि दोहोरिने यही औपचारिक वाक्यले नागरिकको चिन्ता अब कम गर्दैन। प्रश्न केवल चोर समातिने कि नसमातिने मात्र होइन, राजधानीमै नागरिकको घर-कोठा कति सुरक्षित छ ? भन्ने हो।
यो घटनाले उपत्यकामा पछिल्लो समय बढ्दो चोरी, डेरा–कोठा लक्षित आपराधिक गतिविधि, र प्रहरीको घटनापछि मात्र सक्रिय हुने प्रवृत्तिलाई फेरि उजागर गरेको छ। अपराध हुनुअघि रोकथाम गर्ने प्रहरी संयन्त्र कमजोर भए, अपराधीका लागि शहर खुला मैदानजस्तै बन्छ। कालोपुलको यो चोरी त्यसैको ताजा उदाहरण हो।
राजधानीको मुटुमै, प्रहरीकै नाकमुनि, दिउँसै यति ठूलो धनमाल चोरी हुनु सामान्य घटना होइन। यो सुरक्षाको विफलता, प्रहरी संयन्त्रको निष्क्रियता, र नागरिक असुरक्षाको बढ्दो संकेत हो। अब आवश्यक केवल अनुसन्धानको आश्वासन होइन, राजधानीको सुरक्षा रणनीति नै पुनरावलोकन गर्ने गम्भीरता हो।
