काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ को परिणामसँगै नेपालको राजनीतिमा ऐतिहासिक मोड आएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)बाट प्रधानमन्त्रीका रूपमा प्रस्तावित बालेन्द्र शाह (बालेन) अब नेपालका ४८औँ प्रधानमन्त्री बन्ने लगभग निश्चित भएको राजनीतिक वृत्तमा चर्चा सुरु भएको छ।
झापा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर–५ मा भएको प्रतिस्पर्धामा शाहले आफ्नो भन्दा दोब्बरभन्दा बढी उमेरका अनुभवी नेता तथा नेकपा (एमाले)का अध्यक्ष केपी शर्मा ओली(१८७३४ मत)लाई ६८३४८ अत्यधिक मतान्तरले पराजित गर्दै विजय हासिल गरेका छन्। यो परिणामलाई धेरैले नेपाली राजनीतिमा पुस्तान्तरणको स्पष्ट संकेतका रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्।
२०८२ सालको निर्वाचनसँगै मुलुक पुराना र असक्षम राजनीतिक शैलीबाट मुक्त भई नयाँ पुस्ताको नेतृत्वतर्फ अघि बढ्ने आशा धेरै नागरिकले व्यक्त गरेका छन्। विशेषगरी युवापुस्ता र परिवर्तन चाहने मतदाताले बालेन्द्र शाहको नेतृत्वलाई आशाको रूपमा हेरिरहेका छन्।
को हुन् बालेन्द्र शाह ?
बालेन्द्र शाह (बालेन) नेपाली राजनीतिमा पछिल्लो समय उदाएको चर्चित युवा व्यक्तित्व हुन्। उनी अहिले ३५ वर्षका छन्।
उनको जन्म वि.सं. २०४७ वैशाख १० गते (सन् १९९०) मा भएको हो। उनी पेशाले सिभिल इन्जिनियर, र्याप गायक, सामाजिक अभियन्ता तथा हालका युवा राजनीतिक नेता हुन्।
शाहको प्रारम्भिक शिक्षा धनुषा जिल्लामा भएको थियो भने उच्च शिक्षा काठमाडौंमा पूरा गरेका थिए। उनले सिभिल इन्जिनियरिङ विषयमा अध्ययन गरेका छन्।
इन्जिनियरिङ अध्ययनका क्रममा नै उनले ‘बालेन’ नामबाट नेपाली र्याप संगीतमा प्रवेश गरे। उनका गीतहरूमा सामाजिक असमानता, भ्रष्टाचार, राजनीतिक विकृति र युवाको निराशालाई विषयवस्तु बनाइएको पाइन्थ्यो।
सामाजिक अभियन्ताबाट राजनीतिक नेतृत्वसम्मकाे यात्रा
बालेन्द्र शाहको राजनीतिक यात्रा परम्परागत पार्टी संरचनाबाट होइन, सामाजिक अभियान र नागरिक सक्रियताबाट सुरु भएको हो।
उनले लामो समयदेखि सुशासन, पारदर्शिता, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, शहरी व्यवस्थापन र युवाको सहभागिताका विषयमा सार्वजनिक रूपमा आवाज उठाउँदै आएका थिए। सामाजिक सञ्जालमार्फत युवापुस्तामाझ उनको प्रभाव उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गयो।
काठमाडौं महानगरको नेतृत्व
बालेन्द्र शाहलाई राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने ठूलो मोड भनेको काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरमा भएको विजय हो।
काठमाडौं महानगरको नेतृत्व सम्हाल्दै उनले
अवैध संरचना हटाउने,
सार्वजनिक सम्पत्ति संरक्षण गर्ने,
प्रशासनिक अनुशासन कायम गर्ने,
र शहरी व्यवस्थापन सुधार गर्ने प्रयास गरेका थिए।
उनको शैली कहिलेकाहीँ विवादित भए पनि धेरै नागरिकले त्यसलाई दृढ र निर्णायक नेतृत्वका रूपमा व्याख्या गरेका थिए।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीसँग नयाँ राजनीतिक समीकरण
पछिल्ला वर्षहरूमा वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिका रूपमा उदाउँदै गएको **राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)**सँग बालेन्द्र शाहको सहकार्यले नयाँ राजनीतिक समीकरण निर्माण गरेको छ।
प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०८२ मा रास्वपाले अभूतपूर्व सफलता हासिल गरेपछि शाहलाई पार्टीले प्रधानमन्त्रीका रूपमा प्रस्तावित नेतृत्वका रूपमा अघि सारेको हो।
झापा–५ मा ऐतिहासिक विजय
झापा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर–५ नेपाली राजनीतिमा निकै चर्चित क्षेत्र मानिन्छ। यही क्षेत्रमा भएको प्रतिस्पर्धामा बालेन्द्र शाहले एमाले अध्यक्ष तथा पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीलाई पराजित गरे।
यो परिणामलाई धेरै विश्लेषकहरूले पुरानो राजनीतिक संरचनामाथि जनमतको चुनौतीका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। विशेषगरी युवा मतदाताको ठूलो समर्थन शाहलाई प्राप्त भएको देखिएको छ।
अपेक्षाको भारी
यदि बालेन्द्र शाह प्रधानमन्त्री बने भने उनी नेपालको इतिहासमा सबैभन्दा युवा प्रधानमन्त्रीहरूमध्ये एक हुनेछन्।
उनको नेतृत्वबाट नागरिकहरूले विशेषगरी यी क्षेत्रमा सुधारको अपेक्षा गरेका छन्—
भ्रष्टाचार नियन्त्रण
सुशासन र पारदर्शिता
युवालाई अवसर
सन्तुलित कूटनीतिक सम्बन्ध
प्रशासनिक सुधार
आर्थिक पुनरुत्थान
प्रविधिमैत्री शासन प्रणाली
पुस्तान्तरणको सन्देश
२०८२ सालको निर्वाचनले नेपाली राजनीतिमा एउटा स्पष्ट सन्देश दिएको छ— नागरिकहरू परिवर्तन चाहन्छन्।
लामो समयदेखि पुराना नेतृत्वले चलाएको राजनीतिक संरचनाप्रति असन्तुष्टि बढिरहेका बेला बालेन्द्र शाहको उदयलाई धेरैले नयाँ राजनीतिक अध्यायको सुरुवातका रूपमा हेरिरहेका छन्।
अब आउने दिनमा उनले जनअपेक्षा अनुसार मुलुकलाई कस्तो दिशामा लैजान्छन् भन्ने विषय नै नेपालको राजनीतिक भविष्य निर्धारण गर्ने मुख्य प्रश्न बन्नेछ।
