काठमाडौं, चैत १६ गते । धितोपत्र सम्बन्धी ऐन, २०६३ अन्तर्गतको गम्भीर कसूरमा संलग्न रहेको आरोपमा सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (CEO) राजकुमार अर्याल पक्राउ परेका छन्।
नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (CIB) ले काठमाडौं जिल्ला अदालत, बबरमहलबाट पक्राउ अनुमति लिएर अर्याललाई काठमाडौं महानगरपालिका–२९, न्यूप्लाजा (पुतलीसडक) क्षेत्रबाट पक्राउ गरेको हो। पक्राउ मिति २०८२ चैत १६ गते रहेको प्रहरीले जनाएको छ।
कसरी देखियो अनियमितता ?
नेपाल धितोपत्र बोर्ड (सेबोन) द्वारा गरिएको प्रारम्भिक जाँचबुझका क्रममा सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले आफ्नै कर्मचारीहरूलाई छुट्याएको शेयर बाँडफाँड प्रक्रियामा गम्भीर अनियमितता भएको देखिएको थियो।
बोर्डले माग गरेको विवरण तथा कागजात पेश गर्दा कम्पनीले बुझाएको सक्कल आवेदन फाराम र त्यसका प्रतिलिपिहरूबीच फरक देखिएको पाइएको हो। अझै गम्भीर कुरा के भने, फरक-फरक निकायमा बुझाइएका कागजातहरूबीच समेत विवरण नमिल्ने अवस्था भेटिएको छ। यसलाई नियमनकारी निकायले जालसाजी वा कागजात हेरफेरको संकेत का रूपमा लिएको छ।
कानूनी आधार : दफा १०० उल्लंघन
प्राप्त प्रारम्भिक प्रतिवेदनका आधारमा अर्यालमाथि धितोपत्र सम्बन्धी ऐन, २०६३ को दफा १०० विपरीत कसूर गरेको आरोप लागेको छ। यो दफाअन्तर्गत गलत विवरण पेश गर्ने, भ्रामक सूचना दिने वा लगानीकर्तालाई भ्रममा पार्ने गतिविधिलाई गम्भीर अपराध मानिन्छ।
सीआईबीको अनुसन्धान अगाडि
पक्राउपछि अर्यालमाथि थप अनुसन्धान प्रक्रिया अगाडि बढाइएको CIB ले जनाएको छ। अनुसन्धानका क्रममा:
शेयर बाँडफाँड प्रक्रिया
आन्तरिक निर्णय प्रणाली
कागजात तयार पार्ने जिम्मेवार कर्मचारी
नियामक निकायलाई बुझाइएका विवरण, जस्ता पक्षहरू गहिरो रूपमा खोतलिने तयारी गरिएको छ।
कम्पनी र बजारमा असर
यो घटनाले बीमा क्षेत्रसँगै समग्र पुँजीबजारमा तरंग पैदा गरेको छ।
विशेषगरी: कम्पनीको विश्वसनीयता माथि प्रश्न उठेको छ, लगानीकर्ताहरूमा त्रास र अन्योल बढेको छ, नियामक निकायको निगरानी प्रभावकारिता माथि पनि बहस सुरु भएको छ ।
निष्कर्ष
एकातिर पुँजीबजार पारदर्शिता र सुशासनको कुरा हुँदै गर्दा, अर्कोतर्फ ठूला कम्पनीकै उच्च नेतृत्वमाथि यस्तो आरोप लाग्नुले नियामकीय कमजोरी र संस्थागत बेथितिलाई उजागर गरेको छ। अबको अनुसन्धानले केवल एक व्यक्तिको दोष मात्र होइन, प्रणालीगत कमजोरी र सम्भावित संगठित मिलेमतोसम्म पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
