काठमाडौं । संयुक्त राष्ट्रसंघद्वारा आयोजित पाँचौं संयुक्त राष्ट्रसंघीय चिफ अफ पुलिस समिट २०२६ (UNCOPS 2026) मा नेपालको सुरक्षा नेतृत्वको अर्थपूर्ण सहभागिता भएको छ। सम्मेलनको मुख्य कार्यक्रममा सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका महानिरीक्षक नारायणदत्त पौडेल सहभागी हुनुभएको छ।
उक्त उच्चस्तरीय कार्यक्रममा नेपाल प्रहरीका महानिरीक्षक दानबहादुर कार्की, नेपाली सेनाका सैनिक सहचारी महासेनानी रोहित गुरुङ, प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक दीप शमशेर ज.ब.रा. तथा सशस्त्र प्रहरी नायव उपरीक्षक सुन्दर श्रेष्ठसमेत सहभागी हुनुभएको छ। नेपालका सुरक्षा निकायका प्रमुख तथा वरिष्ठ अधिकारीहरूको यस्तो सहभागितालाई केवल औपचारिक उपस्थितिका रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन। यो सहभागिता अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा संवादमा नेपालको भूमिका, अनुभव र प्रतिबद्धता प्रस्तुत गर्ने महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा हेरिएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघका १४२ सदस्य राष्ट्रका ४५ मन्त्रीस्तरीय प्रतिनिधि, ८७ प्रहरी प्रमुखसहित ५४८ उच्च अधिकारी सहभागी भएको यो सम्मेलन विश्वव्यापी प्रहरी सहकार्य, शान्ति स्थापना, अन्तरदेशीय अपराध नियन्त्रण, संकट व्यवस्थापन तथा सुरक्षा संस्थाबीचको समन्वयलाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यसहित आयोजना गरिएको हो।
विश्व राजनीतिमा सुरक्षा चुनौती जटिल बन्दै गएको समयमा यस्तो सम्मेलनको महत्व अझ बढेको छ। आतंकवाद, साइबर अपराध, मानव बेचबिखन, लागूऔषध कारोबार, सीमा अपराध, अवैध आप्रवासन, आन्तरिक द्वन्द्व, प्राकृतिक विपद् तथा शान्ति स्थापनासम्बन्धी चुनौती कुनै एउटा मुलुकको सीमाभित्र मात्र सीमित छैनन्। यस्ता चुनौती सामना गर्न अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरी सहकार्य, सूचनाको आदानप्रदान, क्षमता अभिवृद्धि र संयुक्त रणनीति अपरिहार्य बन्दै गएको छ।
नेपाल लामो समयदेखि संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति अभियानमा सक्रिय योगदान पुर्याउँदै आएको मुलुक हो। नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी बलले विभिन्न राष्ट्रसंघीय मिसनमा देखाएको अनुशासन, व्यावसायिकता र समर्पणले नेपाललाई अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा क्षेत्रमा छुट्टै पहिचान दिलाएको छ। त्यसैले UNCOPS जस्तो मञ्चमा नेपाली सुरक्षा नेतृत्वको सहभागिताले नेपालको शान्ति, सुरक्षा र स्थायित्वप्रतिको प्रतिबद्धतालाई थप उजागर गरेको छ।
विशेषगरी सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल सीमा सुरक्षा, आन्तरिक सुरक्षा सहयोग, विपद् व्यवस्थापन, भीड नियन्त्रण तथा शान्ति मिसनमा योगदान पुर्याउँदै आएको सुरक्षा संगठन हो। यस्तो संगठनको नेतृत्व अन्तर्राष्ट्रिय प्रहरी सम्मेलनमा सहभागी हुनु सशस्त्र प्रहरी बलका लागि पनि संस्थागत दृष्टिले महत्वपूर्ण उपलब्धि हो। यसले सशस्त्र प्रहरी बललाई अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास, प्रविधि, प्रशिक्षण, समन्वय प्रणाली र सुरक्षा व्यवस्थापनका नयाँ आयामसँग नजिकबाट जोड्ने अवसर प्रदान गर्न सक्छ।
सम्मेलनले सबैका लागि शान्ति, सुरक्षा र विकास प्रवर्द्धन गर्ने साझा उद्देश्य प्राप्तिमा ठोस योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। तर यस्ता अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनको वास्तविक अर्थ त्यतिबेला मात्र प्रमाणित हुन्छ, जतिबेला त्यहाँ भएका छलफल, अनुभव र प्रतिबद्धतालाई राष्ट्रिय सुरक्षा प्रणालीको सुधार, क्षमता विस्तार र संस्थागत सुदृढीकरणमा रूपान्तरण गर्न सकिन्छ।
नेपालजस्तो भूराजनीतिक रूपमा संवेदनशील, खुला सीमायुक्त र विविध सुरक्षा चुनौती सामना गरिरहेको मुलुकका लागि अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा सहकार्य केवल कूटनीतिक विषय होइन, राष्ट्रिय आवश्यकता पनि हो। सीमा अपराध नियन्त्रण, आपराधिक सञ्जालको निगरानी, प्रविधिमैत्री प्रहरी प्रणाली, विपद् प्रतिकार्य क्षमता र शान्ति मिसनमा थप प्रभावकारी सहभागिताका लागि यस्ता सम्मेलनबाट प्राप्त अनुभव उपयोगी बन्न सक्छन्।
UNCOPS 2026 मा नेपालको सहभागिताले नेपाली सुरक्षा निकायहरू अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा सक्रिय, जिम्मेवार र सहकार्यप्रति प्रतिबद्ध रहेको सन्देश दिएको छ। अब चुनौती भनेको यस्तो सहभागितालाई उपलब्धिमूलक बनाउनु हो। अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा उपस्थिति जनाउनु एउटा पक्ष हो, त्यहाँबाट फर्किएपछि प्राप्त ज्ञान, सम्पर्क र रणनीतिक अवसरलाई संस्थागत सुधारमा उतार्नु अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो।
नेपालका सुरक्षा निकायले विश्व समुदायसँग सहकार्य गर्दै व्यावसायिक क्षमता, प्रविधि प्रयोग, मानवअधिकारमैत्री सुरक्षा अभ्यास र शान्ति स्थापना अभियानमा आफ्नो भूमिका अझ मजबुत बनाउन सके UNCOPS जस्ता मञ्चमा गरिएको सहभागिता वास्तविक अर्थमा फलदायी बन्नेछ।
