काठमाडौं । समकालीन नेपाली गजल क्षेत्रमा नयाँ संवेदना र प्रेमिल भाव थप्दै गजलकार आरजु गिरीद्वारा दिक्पाल छन्दमा रचित गजल ‘सम्झेर प्यार’ सार्वजनिक भएको छ। गायिका तथा संगीतकार बबिना भट्टराईको स्वर तथा संगीत रहेको यो गजलमा पुरुष स्वरमा राज सिग्देलले साथ दिएका छन्। “नेपाली गजलबहार” युट्युब च्यानलमार्फत सार्वजनिक गरिएको गजलको एरेन्ज किरण कँडेलले गरेका हुन्। म्युजिक नेपालमा नकुल कार्कीले रेकर्ड गरेको गजलको मिक्सिङ तथा मास्टरिङ प्रकाश खरेलले गरेका छन्।
भिडियोमा बबिना भट्टराई र राज सिग्देल फिचर्ड छन्। सरोज बुढाथोकीको श्रृंगार रहेको भिडियोको निर्देशन केशवराज भट्टले गरेका हुन् भने सम्पादन तथा कलर मीन रावलको रहेको छ। गजल छन्दमणि तथा कविवर गोविन्दराज विनोदीप्रति समर्पित गरिएको छ।
गजलकार उत्तम विचारका अनुसार ‘सम्झेर प्यार’ दिक्पाल छन्दको अनुशासनभित्र रहेर लेखिएको सशक्त र भावपूर्ण गजल हो। इमेज एफएम ९७.९ मा प्रस्तोता हरिराम पौडेलले सञ्चालन गर्ने कार्यक्रम ‘मेचीदेखि महाकालीसम्म’ मा गजलको समीक्षा गर्दै उनले आरजु गिरीले छन्दको मर्यादा र भावको गहिराइलाई सुन्दर ढंगले समेटेको बताएका छन्। उनका अनुसार गजलका प्रत्येक शेरले प्रेम, प्रतीक्षा, समर्पण र त्यागको भाव बोकेका छन्।
गजलको प्रारम्भिक शेर-
“सम्झेर प्यार तिम्रो साँचेर जिन्दगानी
लेखेर प्रेम गाथा आहा भयो कहानी…”
ले प्रेमको स्मृति, जीवनप्रतिको समर्पण र अनुभूतिको गहिराइलाई कलात्मक ढंगले चित्रण गर्छ। यहाँ प्रेम केवल क्षणिक भावना होइन, जीवनलाई अर्थ दिने स्थायी शक्ति बनेर आएको छ। प्रिय व्यक्तिको सम्झना नै जीवनको सहारा बनेको भाव यस शेरमा प्रस्ट देखिन्छ।
त्यस्तै,
“आनन्द मिल्छ पक्कै आएर पास मेरो
बस्दा अनन्त एक्लै बित्ला यसै जवानी…”
भन्ने शेरले प्रेममा साथ र एक्लोपनबीचको संवेदनशील द्वन्द्व उजागर गर्छ। जवानी जीवनको ऊर्जाशील समय हो, तर त्यो समय एक्लोपनमै बित्ने डर गजलकारले मार्मिक ढंगले व्यक्त गरेका छन्।
“देऊ जवाफ प्यारी के हो विचार तिम्रो
तिम्रै सधैँ झझल्को कस्तो परेछ बानी”
मा प्रतीक्षा, अन्योल र स्मृतिको निरन्तर प्रभाव छ। प्रेममा प्रिय व्यक्तिको उत्तरले भविष्यको दिशा तय गर्न सक्छ भन्ने मनोभाव यहाँ कोमल रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
गजलको अर्को शेर-
“बेला छँदै पिलाऊ प्याला मिठो मलाई
मेट्टिन्छ प्यास कैले खाली पिएर पानी”
ले प्रेम, आत्मीयता र जीवनको आन्तरिक तृष्णालाई प्रतीकात्मक रूपमा व्याख्या गर्छ। पानीले शरीरको प्यास मेटाए पनि मनको प्यास प्रेम र अपनत्वले मात्र मेटिन्छ भन्ने भाव यसमा देखिन्छ।
अन्तिम शेर,
“बुन्दैछु प्रेममाला आऊ लिएर डोली
सुम्पेर जिन्दगी यो तिम्रै हुनेछु रानी”
मा प्रेमको परिपक्व, समर्पित र सामाजिक रूपमा स्वीकृत रूप झल्किन्छ। ‘प्रेममाला’ र ‘डोली’ जस्ता प्रतीकहरूले गजललाई सांस्कृतिक गहिराइ प्रदान गरेका छन्।
समग्रमा, ‘सम्झेर प्यार’ ले दिक्पाल छन्दको लयात्मक अनुशासनभित्र रहेर आधुनिक प्रेमका भावनात्मक र मनोवैज्ञानिक आयामलाई सशक्त रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। आरजु गिरीका शब्द, बबिना भट्टराईको स्वर–संगीत र राज सिग्देलको गायनले यो गजललाई भावपूर्ण श्रव्य–दृश्य अनुभूतिमा परिणत गरेको छ।
