काठमाडौं । घाम, पानी, हावाहुरी र तनावपूर्ण भिड-सुरक्षा निकायका लागि यी सबै ड्युटीका नियमित चुनौती हुन् । तर, काठमाडौँको मनोहरा क्षेत्रमा २०८३ वैशाख १३ गते आइतबार देखिएको दृश्य भने सामान्य थिएन । सार्वजनिक जग्गा खाली गराउने अभियानमा खटिएका नेपाल प्रहरीका जवानहरू अचानक परेको असिना पानीबीच पनि आफ्नो स्थानबाट पछि हटेनन् ।
आकाश एकाएक अँध्यारियो, हावा चलेर पानीसँगै असिना खस्न थाल्यो । ओत खोज्दै सर्वसाधारण यताउता लागे, तर ड्युटीमा रहेका प्रहरीहरू ढाललाई नै छाता बनाएर उभिए । शरीरमा असिनाका चोट सहँदै उनीहरू आदेश कार्यान्वयनको जिम्मेवारीमा अडिग देखिए ।
मनोहरा क्षेत्रको उक्त दृश्यले प्रहरीको कर्तव्यनिष्ठा मात्र होइन, उनीहरूको मानवीय संघर्ष पनि देखाएको छ । एकातिर वर्षौंदेखि बसोबास गर्दै आएका सुकुम्बासीहरूको पीडा र विस्थापनको डर छ भने अर्कोतर्फ सार्वजनिक जग्गा अतिक्रमण हटाउने सरकारी अभियान कार्यान्वयन गर्ने राज्यको जिम्मेवारी छ । यही दुई धारको बीचमा प्रहरी अग्रपंक्तिमा उभिएका छन् ।
ड्युटीमा खटिएका प्रहरीहरूका लागि त्यो दिन केवल सामान्य परिचालन थिएन । भिजेका पोसाक, असिनाको चोट, लामो थकान र तनावबीच पनि उनीहरूले अनुशासन र संयम देखाए । त्यसैले मनोहराको त्यो क्षण केवल एउटा तस्वीर होइन, कर्तव्य निभाउने प्रहरीको मौन संघर्षको प्रतीक बनेको छ ।
तर यो घटनाले अर्को गम्भीर प्रश्न पनि उठाएको छ–सुकुम्बासी समस्या कहिलेसम्म बल प्रयोग र अस्थायी अभियानबाट मात्रै समाधान खोजिने हो ? वास्तविक भूमिहीन, विपन्न र जोखिममा परेका नागरिकको पहिचान, पुनःस्थापना र दीर्घकालीन व्यवस्थापनबिना यस्ता अभियानले सामाजिक तनाव झन् बढाउने खतरा रहन्छ ।
प्रहरीलाई आदेश पालना गर्ने मेसिनका रूपमा मात्र हेर्न मिल्दैन । उनीहरू पनि भावना भएका नागरिक हुन् । तर ड्युटीमा रहँदा उनीहरूको भूमिका भावनाभन्दा कानुन कार्यान्वयनमा केन्द्रित हुन्छ । मनोहराको असिना पानीले यही कठोर यथार्थलाई अझ स्पष्ट बनाइदिएको छ ।
असिनाबीच ढाल ओढेर उभिएका प्रहरीहरूको दृश्य केही दिनपछि सामाजिक सञ्जालबाट हराउन सक्छ । तर त्यसले दिएको सन्देश भने रहिरहनेछ—कर्तव्य सजिलो अवस्थामा मात्र होइन, कठिन क्षणमा पनि निभाइने प्रतिज्ञा हो ।
