क्यानाडाका वैज्ञानिकहरूले हालै सार्वजनिक गरेको एक प्रारम्भिक अनुसन्धानले औषधीय वनस्पतिहरूको महत्त्वमा पुनः विश्वको ध्यान तानेको छ। अनुसन्धान अनुसार, डन्डेलियन (नेपालीमा सिंहपर्णी भनिने वनस्पति) को जराबाट निकालिएको अर्कले ४८ घण्टाभित्र ९५ प्रतिशतसम्म क्यान्सर कोशिका नष्ट गर्न सक्ने देखिएको छ। यसले विशेषगरी रक्त क्यान्सर (ल्युकेमिया) र आन्द्राको क्यान्सर (कोलन क्यान्सर) को कोशिकालाई असर गर्ने बताइएको छ, जसमा स्वस्थ कोशिकाहरू भने पूर्णरूपमा सुरक्षित रहने उल्लेख छ।
सिंहपर्णी, जुन सामान्यतया झारको रूपमा हेरिने वनस्पति हो, नेपाल लगायत विश्वका धेरै भागमा पाइन्छ। यसको पात, फूल र जरा सबैमा विभिन्न औषधीय गुण पाइने मान्यता छ। परम्परागत चिकित्सा पद्धतिमा यसलाई पाचन सुधार, कलेजो सफा गर्ने, छालाका समस्या समाधान गर्ने लगायतका काममा प्रयोग गरिँदै आएको छ।
यस अध्ययनका अनुसार सिंहपर्णीको जरामा पाइने प्राकृतिक तत्वले क्यान्सर कोशिकालाई आत्म-विनाश (apoptosis) को प्रक्रिया ट्रिगर गराउँछ। यो प्रक्रिया शरीरको सामान्य जैविक प्रणालीमा पनि हुन्छ, जहाँ अनावश्यक वा क्षतिग्रस्त कोशिकाहरू आफैं मर्ने गर्छन्। तर, क्यान्सर कोशिकाहरू प्रायः यस प्रणालीबाट उम्किन सक्षम हुन्छन्। सिंहपर्णीको जराबाट प्राप्त अर्कले भने यी कोशिकालाई सन्तुलित र सुरक्षित रूपमा समाप्त गर्ने सम्भावना देखाएको वैज्ञानिकहरूको दावी छ ।
अहिले यो हर्बल अर्कमाथि थप प्रयोगशाला परीक्षण र क्लिनिकल ट्रायलहरू चलिरहेका छन्, जसले यसको प्रभावकारिता, खुराक र सम्भावित जोखिमहरूको बारेमा थप प्रमाण जुटाउने अपेक्षा गरिएको छ।
सिंहपर्णी, जुन सामान्यतया झारको रूपमा हेरिने वनस्पति हो, नेपाल लगायत विश्वका धेरै भागमा पाइन्छ। यसको पात, फूल र जरा सबैमा विभिन्न औषधीय गुण पाइने मान्यता छ। परम्परागत चिकित्सा पद्धतिमा यसलाई पाचन सुधार, कलेजो सफा गर्ने, छालाका समस्या समाधान गर्ने लगायतका काममा प्रयोग गरिँदै आएको छ।
यद्यपि, यो अनुसन्धान हाल प्रारम्भिक चरणमै रहेको र व्यापक प्रयोगमा ल्याइनु अघि वैज्ञानिक प्रमाण, नियामक स्वीकृति र दीर्घकालीन प्रभावका विषयमा स्पष्टता आवश्यक हुने विज्ञहरू बताउँछन्।
चिकित्सा क्षेत्रका जानकारहरू भन्छन्, "यो खोजले प्राकृतिक वनस्पति र हर्बल उपचारको सम्भावनालाई बलियो बनाएको छ, तर मानिसहरूले बिना चिकित्सकीय सल्लाह यस्ता पदार्थको प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुँदैन।"
यदि यो अनुसन्धान सफलतापूर्वक प्रमाणित भयो भने, सिंहपर्णी जस्तै सर्वसुलभ वनस्पतिले क्यान्सर उपचारको वैकल्पिक माध्यममा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने सम्भावना देखिएको छ।
नेपाल लगायत विकासोन्मुख देशहरूमा क्यान्सर उपचार महँगो र सुलभ नभएको अवस्थामा, प्राकृतिक स्रोतमा आधारित यस्तो उपाय भविष्यमा राहतको स्रोत बन्नेछ। विज्ञान र प्रकृतिको सहकार्यले रोग निवारणको नयाँ सम्भावनाहरू खोल्ने संकेत यो अनुसन्धानले दिएको छ।
यसबारे थप जानकारी र अनुसन्धानको प्रगतिका लागि पाठकहरूलाई sanghunews.com नियमित हेर्न आग्रह गरिन्छ।
