२०७५-११-५ , आइतबार


कांग्रेस सत्ताहरण भएको एउटा मुडमा देखिन्छ 

 ० राष्ट्रिय चिकित्सा शिक्षा विधेयक संसद्बाट पास भएपछि प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली कांग्रेसले यसलाई अस्वभाविक कदम भनेको छ । यसबारे तपाईंको धारणा के छ ?


–विधेयक पारित मात्रै मूल प्रश्न हो भन्ने मलाई लाग्दैन । योभन्दा पनि गम्भीर प्रश्नहरु यसमा अन्तरनिहीत छन् जस्तो मलाई लाग्छ ।


० गम्भीर विषय अन्तरनिहित छन् भन्नुभयो । त्यस्ता गम्भीर विषयचाहिँ के–के हुन् ?


–मुलुकमा नयाँ संविधानको अभ्यास भइरहेको छ । सत्तापक्ष र प्रतिपक्षबीच कस्तो सम्बन्ध हुने भन्ने विषयमा मूलतः यो जोडिएको छ । राजनीतिलाई यसले सहमति र समझदारीतर्फ भन्दा पनि मुठभेडतर्फ डोहो¥याइरहेको छ । नेपालमा एउटा अप्रिय अध्याय यसले उद्घाटन गरेको छ ।


० अप्रिय अध्याय उद्घाटन गरेको छ भन्नुभयो । त्यो भनेको के हो ?


–दुई तिहाइको सत्तापक्ष निकै नै सशक्त छ । तर, कांग्रेस निकै नै कमजोर छ । कांग्रेस प्रस्तुति र प्रभावकारितामा प्रतिपक्ष निम्छरो देखिएको छ । दुई तिहाइको सरकार र पार्टी संसदीय लोकतान्त्रिक अभ्यास, दर्शन र त्यसको मान्यताप्रति प्रतिबद्ध छैनन् । त्यसप्रति उसको लगानी पनि छैन । कांग्रेस लोकतान्त्रिक अभ्यास, दर्शन र त्यसको मान्यताप्रति प्रतिबद्ध पार्टी हो । तर, त्यसमा अभ्यस्त कांग्रेस सत्ताहरण भएको एउटा मुडमा देखिन्छ । त्यसकारण यो विधेयक एउटा निमित्त मात्रै भएर आएको छ । मेरो विचारमा यसले राजनीतिको दिशा निर्धारण गरिरहेको छ ।


० चिकित्सा विधेयकमा प्रतिपक्षले पनि सहयोग गर्नुपथ्र्यो । प्रतिपक्षले संसद्लाई यसरी बन्धी बनाउन मिल्छ ? यो संसदीय संस्कार विपरीत भएन ?


–फुटबलमा ११ जना खेलाडी हुन्छन् । उनीहरु सबैको सीमा र भूमिका निर्धारण गरिएको हुन्छ । संसदीय अभ्यासमा पनि सबैका सीमा र दायराहरु हुन्छन् । तर, यहाँ सत्तापक्ष र प्रतिपक्ष कोही पनि नियममा बसेका छैनन् । अध्यक्षता गर्नेले पनि दुवै पक्षबाट सहयोग पाउनु भएनजस्तो मलाई लाग्छ । कुनै विधेयक पास गर्ने सरकारको अधिकारलाई कसैले पनि प्रश्न गर्दैन । म त झन् गर्दै गर्दिनँ ।


० विधेयक पास भएसँगै कांग्रेस निकै रुष्ट देखिएको छ । उसको भनाइ छ– प्रतिपक्षले दम्भ देखायो । यो संसदीय परम्पराविपरीत भयो । तपाईंको विचारमा कांग्रेसको यो दाबी गलत छ उसो भए ?


–विधेयक पास गर्ने काम सरकारको हो, यसमा दुई मत छँदै छैन । जब अत्यन्त सार्वजनिक सरोकारको विषय हुन्छ, त्यहाँ छलफल गर्नुपर्छ । विचार–विमर्श गर्नुपर्छ । तर, सत्तापक्षले केही गरेनन् । हामी देखिरहेका छौं,  यही विधेयकलाई लिएर गोविन्द केसी अनशन बसिरहनु भएको छ । यसले यो विषयलाई राष्ट्रिय सरोकारको विषय बनाएको छ । यसलाई कसैले पनि नजरअन्दाज गर्न मिल्दैन । अझ सरकार त यसमा गम्भीर हुनुपर्दथ्यो । प्रतिपक्षलगायतका सरोकारवालाहरुसँग छलफल गर्नु सरकारको दायित्व हुन आउदथ्यो । तर, सरकारमा त्यो देखिएन । पास गर्नका लागि विधेयक पास गरेको देखियो । मेरो विचारमा सरकारको यो कदमले द्वन्द्वलाई निम्ता गरिरहेको छ ।


० आवश्यक छलफल भएन । सत्तापक्ष र सरकार अलि कडा भयो भन्ने तर्क तपाईंले गर्नुभयो । तर, यो विधेयकमाथि विभिन्न समितिमा छलफल भए । मतदानसमेत भए । योभन्दा बढी सत्तापक्ष र सरकारले के गर्न सक्छन् र ?


–मेरो भनाइको आशय सरकारले विधेयक अघि बढाउन पाउँदैन, हुँदैनथ्यो भन्ने बिलकुल होइन । पाउँछ । तर, मात्रै तरिका पुगेन भन्ने मात्रै मेरो भनाइ हो ।


० कस्तो तरिका ?


–एउटा स्टेजमा पुगेपछि सत्तापक्ष अघि बढ्नुपर्छ । प्रतिपक्ष र अनशनकारीलाई सत्तापक्षले पर्खिरहनुपर्छ भन्ने मेरो आशय होइन । तर, यसको पनि समय हुन्छ, शिष्टता हुन्छ ।


० शिष्टता र समय मिलाएको भए हुन्थ्यो भन्ने तपाईंको भनाइ ?


–हो, सत्तापक्षले समय र शिष्टता केही पनि निर्वाह गरेका छैनन् । सत्ता जे चाहन्छ, त्यही गर्छ भन्ने सन्देश अहिले गइरहेको छ । यो गलत मात्रै होइन, बिडम्बनापूर्ण छ । यसले कसैको पनि फाइदा हुँदैन । नोक्सानी मात्रै हुन्छ ।


० प्रतिपक्ष पनि त चुकेका छन् नि होइन ?


–प्रतिपक्षलाई पनि म लाचार देख्छु । सबैभन्दा पहिले त प्रतिपक्ष दलका नेताहरु आएर संसद्मा बस्नुपर्दथ्यो । डट्नुपर्दथ्यो । तर त्यसो भएन । मलाई लाग्छ, उहाँहरुको अनुपस्थिति सबैभन्दा घातक भइरहेको छ ।


० प्रसंग थोरौ बदलौं । तपाईंले अहिलेको सत्तारुढ दलको संसद्प्रति लगानी र अभ्यास छैन भन्नुभयो । तत्कालीन माओवादीलाई शान्ति प्रक्रियामा ल्याउन तपाईंको ठूलो भूमिका थियो । अहिले भन्दै हुनुहुन्छ कि यी दलहरुमा संसदीय व्यवस्थाप्रति इमान्दारिता छैन । विश्वासमा लिएर भीरमै पु¥याए भन्ने तपाईंको निष्कर्ष हो ?


– यो प्रश्न नै अप्रासांगिक  र गलत छ ।


० तर, तपाईं पनि गएको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसको उम्मेदवार भएर भक्तपुरबाट चुनाव लडेको व्यक्ति हो नि त ?


–हो, म गएको प्रतिनिधिसभाको निर्वाचनमा कांग्रेसबाट उम्मेदवार भएको हुँ । डेमोक्र्याट भएर जिम्मा लिन सक्छु । तर, पार्टीको केही पनि जिम्मा लिन सक्दिनँ ।


० वामपन्थीसँग सहकार्य गरेर यहाँसम्म आउनु गल्ती थियो भन्ने तपाईंको बुझाइ हो ?


–विगतमा द्वन्द्वको समाधान गर्न लागियो । तर म विगतका ती राजनीतिक निर्णयबारे कमेन्ट गर्दिनँ । तर केचाहिँ भन्न चाहन्छु भने हामी सबैको गल्तीले यो स्थानमा आएका छौं । अब यो कुरा महसुस गरेर त्यसलाई सुधार्नेतर्फ सबैले ध्यान दिनुपर्छ । यो नै अहिलेको आवश्यकता हो ।


० सबैको गल्ती भयो भन्नुभयो । सच्याउने ठाउँ पनि त होला नि ?


–संविधान आएपछि सच्याउने ठाउँ प्रशस्त । तर संविधानलाई नाघेर सत्ताको मात्रै प्रयोग गर्ने प्रवृत्ति सत्तापक्षमा देखिएको छ । प्रतिपक्षमा पनि समस्या छ । सत्तालाई कसरी हुन्छ, अप्ठ्यारो पार्ने ठाउँ प्रतिपक्षले खोजिरहेका छन् । यी दुवै प्रवृत्ति गलत छन् । दुवैले आफ्नो भूमिका सही ढंगले निर्वाह गर्नुपर्छ ।


 ० भनेपछि दुवैको भूमिका संविधान सम्मत छैन ?


–हो, दुवैको भूमिका संविधानसम्मत देखिरहेको छैन ।


प्रतिक्रिया दिनुहोस

CONTACT US

साँघु न्यूज नेटवर्क

फोन ४२३०७४८

[email protected]

sanghunews.com, यतिप्लाजा, बागबजार

KEEP IN TOUCH

ABOUT US

सम्पादक : रामकला बुढाथोकी / सूचना विभाग दर्ता प्रमाणपत्र नं. ६७६/०७४–७५/   राजनीतिक चस्का र झस्काका लागि  ३९ वर्ष अघि पंचायती क्रुर कालखण्डमा जन्मिएर जेल, नेल, दर्ता खारेजको समेत साँघु साप्ताहिकले सामना गर्दै प्रजातन्त्र, विधिको शासन, भ्रष्टतन्त्रको जरोकिलो उखेल्ने अभियानमा सक्रिय हुँदै नेपाली पत्रकारिता जगतमा आफ्नैपन अंगालेर पाठकहरुको... पूरा पढ्नुहोस

© २०१७ साँघुद्वारा प्रकाशित/सर्वाधिकार सुरक्षित     |     WEBSITE by : i-Tech Nepal